خودکفایی در گوشت مرغ و تخممرغ و وابستگی در زنجیره و فرایند تولید این دو
در زنجیره منجر به تولید گوشت مرغ و تخممرغ یعنی فرآیند آن وابستهایم ولی در محصول نهایی خودکفا هستیم
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
منصور انصاری
دکترای علوم سیاسی و روزنامهنگار
در فضای تقابلجویانه فعلی، اگر بخواهیم تصمیمات درست و واقعبینانه برای هرگونه اقدام، خواه تأکید بر ادامه جنگ یا غیر آن اتخاذ کنیم، بدون شک، تحلیلها، تفسیرها، ارزیابیها و اخبار غیرواقعی یا مبتنی بر بخشی از واقعیت یا واقعیتهای ناقص و ناتمام که از سوی مسئولان موظف بیان میشود میتواند سیاستگذاری کلان کشور را به انحراف، شکست یا غفلت و خوشخیالی سادهلوحانه بهمثابه خواب خرگوشی بکشاند.
این موضوع نکتهای بااهمیت فوقالعاده است؛ گرچه یک وجه این نوع بیانات مبالغهآمیز توأم با بخشی از واقعیت به مردم ممکن است در عرصه ایجاد غرور ملی یا روحیهبخشی الزامی در شرایط جنگی، تأملبرانگیز باشد ولی درنهایت سست، کاذب و غیرقابلاتکاست و به اعتماد عمومی آسیب جدی وارد میکند و زیانبخش است.
در یک جنگ اقتصادی و یا اقتصاد جنگی که کشور ما در هر دو وضعیت و شرایط این مفاهیم به سر میبرد این بیانات نادرست و ناکافی بهمثابه گزارش یک فرمانده نظامی در خط است که تعداد نفرات و سازمان رزمی و تجهیزات نظامی خود را با این گمان که تصمیمگیرندگان پشت جبهه یا تدارک کنندگان در آمادگاهها در هر حدی از گردان یا لشکر را خوشحال و امیدوار میکند مبالغهآمیز، غیرواقعی و بهغلط گزارش کند مسلماً آسیبهای این نوع گزارشها به این گمان که مفید است در عرصه واقعی یک درگیری نظامی آنقدر زیانآور است که نمیتوان گفت امیدوارکننده و روحیهبخش است و در جهت مصالح کشور و یا جنگ جبههای و رودر رو است.
در حوزه جنگ اقتصادی یا اقتصاد جنگی، مسئولان در قالب وزرا، شاکله دولت و فراتر از آن حداقل در میان خود باید تمامی واقعیتها را بیان کنند تا بر اساس آمار واقعی اتخاذ تصمیم شود. یکی از موضوعات مهم ولی مطرح بحث خودکفایی در این یا آن محصول زراعی و یا دام و طیور است. مثلاً وقتی گفته میشود در گوشت مرغ یا تخممرغ خودکفا هستیم گرچه واقعیت را گفتهایم و نیاز به واردات گوشت مرغ یا تخممرغ نداریم ولی نمیتوانیم خود را گول بزنیم که در فرآیند صنعت مرغداری از واردات نژاد اجداد تجاری مانند تخممرغ نطفهدار یا نهادههایی چون سویا، ذرت، اقلام افزودنی به جیره طیور مانند لیزین، متیونین و یا ویتامینها خودکفا شدهایم و نیازی به واردات یا اقدامات وارداتی نداریم.
به عبارتی ساده و قابلاتکا باید بدانیم در زنجیره تولید گوشت مرغ و تخممرغ خودکفا نیستیم، گرچه در محصول نهایی خودکفا شدهایم و هستیم و حتی در بسیاری موارد بحث و چالش بر سر تشخیص زمان یا مقدار مناسب صادرات داریم. این موضوع را میتوان به بسیاری موارد دیگر بهویژه در حوزه تولید کالاهای اساسی که خود بحث مناسبات و تعاملات جهانی را عاجل و ضروری میسازد تسری داد.
طرح خودکفایی مطلق بدون اشاره به وابستگی شدید زنجیره تولید و حلقههای پیشین آن موجب میشود که بسیاری از تصمیمگیرندگان و تصمیم سازان سیاسی که غالباً هنگام تناول گوشت مرغ و تخممرغ یا سایر کالاهای اساسی یادشان میآید که تولیداتی در این عرصه مهم امنیت غذایی هست را دچار این خطای راهبردی میکند که دیگر چه نیازی به ملاحظات سیاسی و اقتصادی با این یا آن کشور داریم؟
این طرح موضوع خودکفایی و بیان و اعلام آن در سالمترین وجه آن است، اما اگر این یا آن وزیر مرتبط با این بحث یا حتی معاون رئیسجمهور برای تقویت موقعیت خود ریاکارانه مطرح کنند، حتی برای تثبیت موقعیت خودشان هم سودمند نیست. چهبسا این نوع اعلامها و بیانات تنه بزند به عوامفریبی و خوشخدمتی و البته تکرار مداوم و تأکید بر آنها یقهشان را میگیرد زیرا نهادهای اقتصادی به استناد آنچه گفته میشود در شرایط حاد و ضروری و کمبودهای ارزی چه بخواهند ارز ارزانقیمت تخصیص بدهند و چه برای بخش خصوصی با پول خودشان گشایش اعتبار کنند تا در واردات تسریع ایجاد شود، با این تصور که در گوشت مرغ و تخممرغ یا سایر کالاهای اساسی به خودکفایی صددرصدی رسیدهایم، پس چه نیازی به این کارهاست، تعلل کنند و چهبسا تن به این کار هم ندهند و اولویت آن را کنار بگذارند.
پس باید عین واقعیت را گفت که در زنجیره منجر به تولید گوشت مرغ و تخممرغ یعنی فرآیند آن وابستهایم ولی در محصول نهایی خودکفا هستیم زیرا طی سالیان متمادی توسط بخش خصوصی سرمایهگذاریهای گستردهای در قالب سالنهای مجهز و بعضاً مدرن عمدتاً با ساخت داخل انجام گرفته است و ظرفیتهای بیش از تولیدات کنونی در اقصی نقاط کشور وجود دارد.
