آغاز دور جدید تحریمها و راهبردی متفاوت برای کشاورزی
به یاد داریم «مجله صنایع زیرساختهای کشاورزی» در شماره 199 مردادماه امسال سرمقالهای به قلم نگارنده این سطور با عنوان «راهبرد کشاورزی محدود، ضرورت شرایط کنونی» چاپ و منتشر کرد.
خلاصه حرف این مقاله که در پایگاه اخبار سبز ایران(پاسا) نیز انتشار یافت، این بود: «حال که با ارزیابی درست و در سایه تدابیر مقتضی و بر اساس اصل واقعبینی، بهدوراز شعارهای توخالی و در شرایط آغاز دور اول تحریمها توانستهایم بهموقع حجم قابلملاحظهای از نهادههای مورداستفاده در کشاورزی بهویژه خوراک دام و طیور را وارد و ذخیره کنیم، میبایست در مصرف آنیک راهبرد بر اساس اولویت تولید کیفی در واحدهای پربازده و ضریب تبدیل بالا تعریف کنیم و درعینحال توسعه کمی واحدهای جدید را که نیاز به منابع و نهادهها دارند به تأخیر اندازیم.»
این راهبرد تأکید داشت؛ ممکن است گفتگوهای دیپلماتیک به نتیجه نرسد و مقدار ارز موردنیاز با نرخ رسمی روزبهروز کمتر شود لذا باید در قالب یک راهبرد کشاورزی محدود، تخصیص نهادهها را بهگونهای مدیریت کنیم تا مدتزمان طولانیتر نیاز واحدهای با ضریب تبدیل بالا را برای تولید گوشت مرغ، تخممرغ، شیر و گوشت قرمز و سایر فعالیتهای تولیدی و همچنین نیاز مزارع و باغات را به نهادههای اصلی وارداتی تأمین کنیم.
در این مقاله با اشاره به تحریمهای آمریکا بهصراحت آمده است: «بههرحال در این جنگ اقتصادی علیه کشورمان، امنیت غذایی بیش از گذشته به معنی واقعی آن اهمیت یافته است، لذا در عرصه کشاورزی راهی بهجز تکیهبر مواضع دفاعی و توسعه کیفی با افزایش بهرهوری در واحدهای موجود تولیدی و حفظ آنها نداریم. درنتیجه، تأمین نیاز واحدهایی که زیرساختی هستند و ضریب تبدیل بالایی دارند راهبرد اصلی کشاورزی خواهد بود.»
حال که به دور دوم و جدید تحریمها در 13 آبان ماه بهویژه تحریمهای شدید نفتی نزدیک میشویم و ظاهر قضایا نشان میدهد که بهرغم تصویب پیمان شفافیت مالی«AFTF» در مجلس و احتمال تائید آن در شورای نگهبان و گشایش اندکی در مناسبات بازرگانی با کشورهایی که گویا از کاخ سفید تبعیت نمیکنند، آمریکا همچنان بر انجام تحریمهای شدید تأکید میکند، در مطلب پیش رو، علاوه بر تأکید بر متن مقاله «راهبرد کشاورزی محدود؛ ضرورت شرایط کنونی» میخواهیم حرف تازه دیگری در عرصه کشاورزی بزنیم و آن این است که وزارت جهاد کشاورزی نباید به خریدهای قبلی نهادههای اصلی، ذخیرهسازی آنها و پیامهای آرامبخش به تولیدکنندگان و مردم که «نگران نباشید، همه نیازها تأمینشده است»، اکتفا کند.
این پیامها و آنچهکه عمل شد توانست تا حد زیادی قیمت فرآوردههای دام و طیور را تثبیت و بر قیمت محصولات زراعی، باغی، صیفی و سبزی نیز تأثیر بگذارد که با جهشهای یکباره مگر برخی موارد مواجه نشویم، اما اکنون از این مرحله سیاستگذاری عبور کرده و باید کشاورزی و دامپروری را برای تحریمهای جدید بعد از 13 آبان ماه مهیاسازیم؛ لذا راهبرد شرایط پیش رو، فراتر از اتکا به واردات نهاده از کشورهای دوردست مانند برزیل، آرژانتین و سایر کشورها که هنوز در قالب نقلوانتقال رسمی و غیررسمی ارز در سامانه سوئیفت و بانکی جنس در اختیار ما قرار میدهند تعریف میشود.
راهبرد مقابله با تحریمهای دور دوم، حداقل در عرصه کشاورزی و تأمین نهادهها را باید در سطحی گستردهتر و از طریق شرکتهایی همچون پشتیبانی امور دام، بازرگانی دولتی (GTC)، نهادههای دامی جاهد و حتی بخش خصوصی توانمند و باسابقه در بحث کشت فرا سرزمینی یا حتی نوعی سلفخری و در قالب قوانین معاملاتی با کشورهای همجوار یا شمالی پیگیری و دنبال کرد که انتقال ارز از طریق منابع رسمی و بانکها کمتر عمل میشود، زیرا تأمین رقمی بالغبر11 میلیون تن نهاده و بعضاً گندم دامی یا مواد دیگر در شرایط تحریمهای شدید دور دوم کشور مقابله جوی آمریکا کار آسانی نخواهد بود!
در پایان لازم است به این نکته اشاره شود که در جلسه سران سه قوه و در قالب ارائه گزارش شورای هماهنگی اقتصادی، مقام معظم رهبری خطاب به سران قوا تأکید میکند؛ وظیفه اصلی این شورا تصمیمگیریهای کلان و راهگشا در عرصه اقتصاد است و حل مشکلات جاری اقتصاد کشور و تأمین نیازهای عمومی مردم، نیازمند کار جهادی و تلاش فوقالعاده است زیرا این مشکلات بهویژه مشکل گرانی و کاهش قدرت خرید، معیشت بخش زیادی از مردم بهویژه طبقات ضعیف را دچار تنگنا کرده است. گرچه تمامی گفتگوی 2 ساعت و نیمه سران سه قوه با مقام معظم رهبری به بیرون انعکاس نیافته اما همینقدر آشکار میسازد موضوع اصلی این ملاقات مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم بهویژه در عرصه امنیت غذایی است کما اینکه در این خبر آمده است مقام معظم رهبری به تقسیم مشکلات اقتصادی در دو بخش اشاره میکند: یکی چالشهای درونی ساختار اقتصاد کشور و دیگری مسائل ناشی از تحریمهای ظالمانه آمریکا که بخش عمدهای از مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم به تأمین کالاهای اساسی و مواد غذایی مرتبط میشود.
منصور انصاری
